Sprawdzanie
Szeroki Kadr
Poradnik: Zagadnienia techniczne | 12.08.2009 | Średnio zaawansowani | Powiększ tekst:

ZOOM!

Wojtek Tkaczyński

Jak zrobić intrygujące i dynamiczne zdjęcie, gdy wkoło nic się nie dzieje?
Dodaj do schowka Komentarze: 8

Wstęp

Fotografia, choć jest najpiękniejszą ze sztuk, ma jednak pewne ograniczenia. Po pierwsze – jest dwuwymiarowa. Na płaskich, ze swej natury, zdjęciach widać tylko wysokość i szerokość fotografowanych obiektów. Pokazanie głębi wymaga już umiejętności stricte artystycznych. Choć muszą one oczywiście mieć oparcie w podstawach techniki. Jeszcze gorzej jest z czasem – trudno po prostu sfotografować, jak mija.

Z czasem kojarzy się pojęcie ruchu – jedynym sposobem na jego pokazanie jest twórcze podejście do czasu ekspozycji, o czym już wielokrotnie pisaliśmy. Generalnie jednak zdjęcia to raczej obrazy statyczne. Istnieje jednak sposób fotografowania, który pozwala wprowadzić do nich nieco dynamiki – fotografowanie z jednoczesną zmianą ogniskowej, określane czasem angielskim terminem zoom burst.

1/15 s 1/6 s Technika zoomowania podczas naświetlania zdjęcia pozwala zamienić w ciekawy obraz nawet mało efektowny motyw.
Technika zoom burst nie musi być oczywiście stosowana wyłącznie podczas fotografowania obiektów statycznych. Tutaj podkreśla dodatkowo dynamiczny ruch samochodu rajdowego. Zdjęcie wykonane z czasem 1/10 s. Technika zoom burst nie musi być oczywiście stosowana wyłącznie podczas fotografowania obiektów statycznych. Tutaj podkreśla dodatkowo dynamiczny ruch samochodu rajdowego. Zdjęcie wykonane z czasem 1/10 s.

Podstawy teoretyczno-praktyczne

Szczerze mówiąc, nie przepadam za tzw. efektami specjalnymi. Wszelkiego rodzaju filtry czy triki stosowane na poziomie Photoshopa dość szybko się nudzą i zazwyczaj nie wprowadzają do zdjęć nowej jakości. Mówią raczej: „nie umiałem zrobić ciekawej fotografii, więc postanowiłem to zamaskować za pomocą »ciekawego« efektu”. Jedyną techniką specjalną, którą akceptuję, jest właśnie zmiana ogniskowej w trakcie fotografowania, czyli zoom burst. Dlaczego? Po pierwsze – jej efekt jest niepowtarzalny i trudny do przewidzenia. Po drugie – jest ściśle związana z samym momentem naciśnięcia spustu migawki. Trudno więc nie traktować jej jako techniki bardzo, ale to bardzo fotograficznej.

Idea jest prosta. Fotografujemy, wykorzystując stosunkowo długi czas otwarcia migawki, jednocześnie zmieniając ogniskową obiektywu. Tyle że – jak to zwykle bywa z prostymi sprawami – diabeł tkwi w szczegółach. Po pierwsze, musimy mieć aparat, który umożliwia takie postępowanie. Odpadają kompakty, które mają dźwignie i przyciski do zmiany ogniskowej. Po naciśnięciu spustu migawki owe przyciski nie działają. Wybór jest więc, w zasadzie, ograniczony do lustrzanek cyfrowych (choć wciąż jest na rynku kilka modeli zaawansowanych kompaktów wyposażonych w pierścień zmiany ogniskowej).

Poza zoomem musimy mieć możliwość wpływu na czas ekspozycji – klasyczny tryb preselekcji czasu otwarcia migawki to najlepsze rozwiązanie.

Nieskończona liczba możliwości

Zoom burst, czyli fotografowanie z jednoczesną zmianą ogniskowej, to technika, którą można wykorzystać na wiele sposobów i na każdym etapie rozwoju fotograficznego. Doskonale sprawdza się podczas fotografowania na wakacjach. Jeśli trafimy na popularny motyw, widziany już na milionie zdjęć, warto go trochę „podkręcić”, fotografując z dłuższym czasem. Dynamiczne smugi na zdjęciu w pewien sposób maskują obecność setek turystów, którzy wraz z nami oglądają zabytki Paryża czy wylegują się na plaży. Poza tym za pomocą omawianej techniki możemy zrobić interesujące zdjęcia w całkowicie płaskim świetle. Kiedy niebo jest zachmurzone, kolory przyblakłe, a wkoło nie ma na czym zawiesić oka – wystarczy kilka prób, a z pewnością zrobimy zdjęcie ciekawsze niż oglądana rzeczywistość.

1/5 s 1/5 s Nocne oświetlenie ulic znakomicie nadaje się na materiał do tworzenia abstrakcyjnych kompozycji. Wystarczy wybrać długi czas otwarcia migawki i przekręcić pierścień zooma w trakcie naświetlania zdjęcia.
1/6 s 1/6 s Warto eksperymentować - odrobina wprawy, trochę wstrzemięźliwości w zakresie zmiany ogniskowych i pewna ręka wystarczą, by zdjęcie nie traciło walorów przedstawiających.

Zmiana ogniskowej sprawdza się również doskonale podczas robienia zdjęć obiektów znajdujących się w ruchu. Nie ma lepszego sposobu, by podkreślić zgiełk zatłoczonej ulicy lub szybkość samochodów pędzących po autostradzie. Ba, nawet zwykła dziecięca karuzela sfotografowana ze zmianą ogniskowej zmienia się w diabelski młyn. Co więcej, za pomocą tego prostego triku możemy „poruszać” obiektami nieruchomymi. Aby się o tym przekonać, spróbujmy zrobić dwa zdjęcia dziecka siedzącego na trójkołowym rowerku – zwykłe ujęcie pozbawione jest jakiegokolwiek napięcia, na rozmytym ów rowerek zmienia się w pędzącą maszynę. Nawet spokojna parkowa alejka sfotografowana ze zmianą ogniskowej wygląda jak puszcza szarpana strasznymi wiatrami.

Lista motywów, które możemy fotografować z jednoczesną zmianą ogniskowej, jest praktycznie nieograniczona – szczególnie dobrze technika ta sprawdza się na przykład podczas fotografowania zawodów sportowych czy dziecięcych zabaw. Jednak nie zapominajmy o niej również w trakcie spokojnych spacerów za miasto. Portrety – pojedynczych osób i całych grup – także mogą zyskać na niewielkim rozmyciu.

Za pomocą zmiany ogniskowej można też tworzyć fotografie zupełnie abstrakcyjne. Kto powiedział, że główny motyw musi być rozpoznawalny? Zamiast zmieniać zdjęcia w Photoshopie, zacznijmy od prób naświetlania trwających kilkanaście sekund. Na tak rozmazanych zdjęciach widać jedynie zarysy rzeczywistości. Przede wszystkim zaś działają one na widza za pomocą kolorów i samego układu plam. Jeśli chcemy na fotografiach odtworzyć nastrój snów i marzeń, trudno o lepsze rozwiązanie.

Dobre zdjęcie to nie zawsze musi być ostra i nieporuszona fotografia „poprawnie” pokazująca rzeczywistość. Odrobina szaleństwa jeszcze nikomu nie zaszkodziła, a zmiana ogniskowej podczas ekspozycji to jedna z metod, które wprowadzają do zdjęć nieco nieprzewidywalności i tajemnicy. Warto spróbować.

Ćwiczenie

Zupełnie inaczej wyglądają zdjęcia ze zmianą ogniskowej robione w nocy lub o zmierzchu. Widoczne na nich źródła światła rejestrowane są jako rozmyte smugi. Noc pozwala też na zastosowanie o wiele dłuższych czasów naświetlania. Spróbuj wyjść wieczorem na ulicę przed domem i zrobić kilka zdjęć z czasami sięgającymi 8, 16 lub 32 sekund. Jeśli cały czas obracamy pierścieniem ogniskowej, efekt będzie nie do przewidzenia

Efektownie oświetlony nocą diabelski młyn to bardzo wdzięczny temat. Zdjęcie wykonane z czasem 1/2 s. Efektownie oświetlony nocą diabelski młyn to bardzo wdzięczny temat. Zdjęcie wykonane z czasem 1/2 s.

Ćwiczenie


W pogodny dzień znajdź motyw, który dobrze nadaje się na typową wakacyjną fotografię: pomnik, kwiatek, charakterystyczny budynek, zatłoczoną ulicę. Zrób jedno zdjęcie „normalne”. Następnie spróbuj zmiany ogniskowej w trakcie robienia serii zdjęć – stopniowo wydłużając czas ekspozycji. Od około 1/30 do 1/2 sekundy. Kierujemy aparat w stronę naszego motywu, lewą ręką zaczynamy obracać pierścień zooma, prawą zaś naciskamy spust migawki. Zdjęcia robione z krótszymi czasami dobrze pokazują rzeczywistość, główny motyw daje się rozpoznać. Zmieniając ogniskową, wprowadzamy w kadr nieco dynamiki. Zdjęcia wykonane z dłuższymi czasami są już dość nierzeczywiste. Rozmycie brzegów kadru wokół głównego motywu sprawia wrażenie sennych majaków. Ćwiczenie to można rozszerzyć o kolejne warianty – stosowanie czasów otwarcia migawki sięgających kilku sekund ze statywem i bez niego. Poza tym, naświetlając kilka sekund, można spróbować dzielić ekspozycję, np. przez dwie sekundy nie zmieniać ogniskowej, a potem przez kolejne dwie sekundy obracać pierścień zooma.

Masz propozycję na temat poradnika?: Napisz do nas
Oceń :

Zobacz podobne poradniki

rozwiń

Komentarze

admin

admin 2009-09-23 23:44:29

Zarchiwizowana dyskusja: "Efekt"


2009.09.23 23:44   rasswet
Efekt może ciekawy i można poekperymentować z czasami etc. ,ale praktycznie patrząc, po co komu takie zdjęcie ... no chyba,że się uda osiągnąć naprawdę ciekawy efekt bez totalnej mazi lub efektu takiego jak przy poruszonym zdjęciu.

2009.09.26 00:42   majaozimkowicz
Efekt uzyskany na zdjęciu diabelskiego młyna dla mnie jest godny uwagi ze względu na walory które są trudne do uzyskania korzystając ze środków i możliwości jakie oferują inne dziedziny sztuki. Zbajkowiony  świat, czy taki obraz jak młyn, pełen róznorodności kolorów i ich przejść w inne barwy,ekspresyjnych lini,gry między nimi mnie daje przyjemność  nie tylko patrzenia na całość ale głównie z wpatrywania się w te wszystkie niuanse zawarte w każdym  wycinku zdjęcia. To przyjemne i rozwijające.

2009.10.16 13:19   Kivayan

Zdjęcie z takim efektem jest ciekawym urozmaiceniem np reportażu. Ciekawie wygląda połączenie zoom bursta z przekręceniem  aparatu podczas naświetlania z pkt centralnym np twarzą.


2009.10.23 21:18   orlowski15
szkoda gadać, lepiej pobawić się zoomem:
http://www.fmix.pl/zdjecie/864878/makowy-zawrot-glowy-bez-ps
http://www.fmix.pl/zdjecie/864898/makowy-zawrot-glowy-bez-ps

2010.02.07 12:28   tomekcm
No niby ladny efekt z tymi makiami. Ale ogolnie to mysle ze szalo to nie ma. Chyba ze ktos ma jeszcze lepsze foty. Pozdrawiam

2010.02.10 20:40   pom
Powiem tak - ucieszyłem się widząc ten artykuł, gdyż na samym początku mojej znajomości z lustrzanką sam od siebie zacząłem robić takie zdjęcia, i powiem, że czasem efekty są świetne, czasami są beznadziejne, ale jak to już jest z fotografią (i z innymi rzeczami) trening czyni mistrza, więc nie poddawajcie się i próbujcie aż wam się uda.


Amy

Amy 2011-04-09 11:01:05

Hej ;) Myślę, że takie zdjęcia mają coś w sobie, takiego dynamicznego. Ale, moim zdaniem, zdjęcie musi być czytelne; najciekawszy efekt uzyskamy gdy centrum obrazu jest ostre a wokól te plamy dają taki fajny efekt porównywamy do garnka z gorącą wodą a wokół makaron spaghetti ułożony jak płatki kwiatów (to włąsnie te plamy) - to jest mistrzowskie ujęcie. Ostatnio znalazłam takie zdjęcie z dalią. Było świetne! Nie mogę się doczekać kiedy pójdę na spacer i spróbuję czegoś takiego.

admin

admin 2011-06-23 04:03:03


2011.06.15 21:19   asia_ursus:

Witam, jestem początkująca. Jak uzyskać efekt zaprezentowany na zdjęciu poniżej?
http://fmix.pl/zdjecie/864898/makowy-zawrot-glowy-bez-ps


podczas robienia zdjęcia przy odpowiednio długim czasie (np. 1/15, 1/10) aparat został obrócony wzdłuż osi obiektywu.
Przy okazji - nie jesteśmy w stanie indywidualnie odpowiadać na wszystkie pytania, które pojawiają się w dyskusjach.

asia_ursus

Nie jest to typowe forum więc rozumiem :) Mam komentować i nie pytać ;) Moje pytanie dotyczyło rozwinięcia tematu czyli "jak zrobić intrygujące i dynamiczne zdjęcie gdy w koło nic się nie dzieje?" Wasza odpowiedź myślę że mi i innym się przyda :)

cykacz

cykacz 2012-09-01 00:05:40

no niestety, większość z nas musi przez ten etap po prostu przejść...

Dodaj komentarz

Ponieważ nie jesteś zalogowany, Twój wpis będzie musiał zostać zaakceptowany przez moderatora.

Dodaj swój post

hyazinthustulle

Ewa Marzena Wolf2017-09-15 19:02:00 hyazinthustulle

Rozumiem, że liczna społeczność ma dłuuuugie wakacje.…

daro

Alina Płaczek2017-09-15 13:06:12 daro

Dołączę się do negatywnych opinii. Mamy dwóch dorosłych synów i jesteśmy z żoną zgodni,…

m.smieszek

Jaki obiektyw wybrać?2017-09-14 18:52:53 m.smieszek

czy nikon d5300 jest kompatybilny z sigma 18-35 1,8f?…

piotr

Akt2017-09-14 10:22:11 piotr

Pocą sie nogi nocą. Raczej nad używanie słów, których nie zna się znaczenia. Oniryzn, chyba…