Sprawdzanie
Szeroki Kadr
Poradnik: Historia | Ludzie | Po godzinach | 23.10.2014 | Początkujący | Powiększ tekst:

Pionierzy fotografii. Henry Peach Robinson: co jest ważniejsze – żona czy fotografia?

Marta Eloy Cichocka

Jeden z najbardziej wpływowych dziewiętnastowiecznych fotografów był zarazem wybitnym teoretykiem. Porzucił rysunek i malarstwo na rzecz dagerotypii i kalotypii, ale fascynacja obrazami Turnera i prerafaelitów pozostała mu do końca życia. Zwolennik fotomontażu, bronił fotografii jako sztuki. Jego zdjęcia to dowód na to, że fotografia może być obrazem poezji, czyli pochodzić z wyobraźni – tak, jak sztuki piękne. Opublikował dziewięć książek i ponad sto pięćdziesiąt artykułów, które zawierają zaskakująco ponadczasowe refleksje.

Dodaj do schowka Komentarze: 2
Henry Peach Robinson, źródło: Wikipedia Henry Peach Robinson,
źródło: Wikipedia

Henry Peach Robinson
(ur. 1830, Ludlow, Anglia – zm. 1901, Tunbridge Wells, Anglia)

Najpierw fotografia, potem żona

Pionier piktorializmu w fotografii był synem nauczyciela i wielkim pasjonatem sztuki. Od dziecka chciał być artystą. Uczył się rysunku i malarstwa, a równocześnie terminował u miejscowego drukarza i księgarza. W 1852 roku wystawił swój obraz olejny w Królewskiej Akademii Sztuk. Mniej więcej w tym samym czasie zainteresował się nowymi technikami utrwalania obrazu, poznał tajniki dagerotypii i zaczął eksperymentować z kalotypią. Doktor Hugh Welch Diamond, zapalony fotograf i popularyzator nowego medium, przekonał go, że fotografia ma przyszłość. W 1855 roku Robinson otworzył swoje pierwsze studio fotograficzne w Leamington Spa, a później drugie w Kent. W ogłoszeniu reklamowym młody portrecista zachęcał damy do pozowania w ciemnych jedwabiach i satynach, a zdecydowanie odradzał białe i błękitne suknie. W 1857 roku ostatecznie porzucił zawód księgarza na rzecz fotografii. Dwa lata później ożenił się z Seliną Grieves. Nie pozostawił swojej wybrance żadnych złudzeń – fotografia jest na pierwszym miejscu, żona na drugim!

Winietowanie i fotomontaż

Ogromny wpływ na styl Robinsona wywarło malarstwo Williama Turnera. To samo można powiedzieć o jego fascynacji prerafaelitami, wyznawcami idei Johna Ruskina i Williama Blake’a. Nic dziwnego, że kompozycje fotograficzne Robinsona, zarówno portretowe, jak i pejzażowe, pozostają w tej właśnie estetyce. Z drugiej strony, fotografia dawała mu nie kończące się pole do popisu, jeśli chodzi o eksperymenty techniczne – zawsze jednak celem był artyzm i efekt estetyczny. Artysta jako pierwszy wpadł na pomysł winietowania zdjęć; zafrapowały go również możliwości fotomontażu, użytego po raz pierwszy w 1857 roku przez Oscara Rejlandera, z którym był zaprzyjaźniony. Rok później podczas prezentacji tajników wykonanego przezeń fotomontażu przed członkami Królewskiego Towarzystwa Fotograficznego Robinson był świadkiem oburzająco małodusznych reakcji na exposé przyjaciela. Większość obecnych obruszała się, że nakładanie na siebie negatywów trudno nazwać sztuką. Sam wkrótce stał się obiektem zagorzałych krytyk – do końca życia walczył w obronie swojej wizji fotografii.

Sztuka czy patchwork?

Jedno z najbardziej znanych (i udanych) zdjęć Robinsona nosi tytuł Gasnące życie (1858) i ukazuje młodą dziewczynę chorą na gruźlicę, konającą w obecności trójki bliskich.

Podobnie jak Dwie drogi życia Rejlandera kompozycja ta wywołała ogromne kontrowersje. Przede wszystkim z racji na tematykę. O ile przedstawianie agonii i śmierci w malarstwie nie budziło już niczyjego sprzeciwu, o tyle w fotografii napotykało na żywy opór widzów. Z drugiej strony, ta część publiczności, która była autentycznie poruszona wymową zdjęcia, z trudem mogła przełknąć fakt, iż jest to tak naprawdę zręczne wykonany zlepek pięciu różnych negatywów. Gdy w 1860 roku Robinson odsłonił sekrety powstawania kompozycji przed członkami Szkockiego Towarzystwa Fotograficznego, na sali rozległy się wycia i gwizdy: „To nie sztuka, lecz zwykły patchwork!”. I znów, jak w przypadku Rejlandera, to korona brytyjska przyszła w sukurs fotografii. Zafascynowany Książę Albert zamówił kopię Gasnącego życia i każdego kolejnego portretu, w którym Robinson użyje techniki fotomontażu.

When the Dayʼs Work Is Done, fot. Henry Peach Robinson, fotomontaż złożony z sześciu kadrów, © Seattle Art Museum /Corbis When the Dayʼs Work Is Done,
fot. Henry Peach Robinson, fotomontaż złożony z sześciu kadrów,
© Seattle Art Museum /Corbis

W obronie piktorializmu

W 1864 roku stan zdrowia, pogarszający się na skutek kontaktu z toksycznymi substancjami chemicznymi, zmusił fotografa do zamknięcia studia. Po przeprowadzce do Londynu Robinson został członkiem Rady Towarzystwa Fotograficznego, poświęcił się refleksjom teoretycznym i wkrótce urósł do rangi teoretyka nowego medium. Jego głównym celem stało się uznanie fotografii za dziedzinę sztuki. Opublikował dziewięć książek i ponad sto pięćdziesiąt artykułów w rozmaitych czasopismach. Najbardziej znane dzieło teoretyczne Robinsona to książka Pictorial Effect in Photography, którą przetłumaczono na niemiecki i francuski. Wywarła ogromny wpływ na kolejne pokolenia fotografów. Autor broni w niej prawa fotografii do posługiwania się technicznymi trickami i argumentuje, że najważniejszym kryterium artyzmu jest piękno. Jednocześnie podkreśla, że spojrzenie widza wymaga treningu w celu dostrzegania tego piękna.

Wybrane publikacje H. P. Robinsona:

Pictorial Effect In Photography: Being Hints On Composition And Chiaroscuro For Photographers, Piper & Carter, London 1869;
Art Photography in Short Chapters, Hazell Watson & Viney, London 1890;
Photography as a business, Percy Lund, Bradford 1890;
The Studio And What To Do In It, Piper & Carter, London 1891;
The Elements of a Pictorial Photograph, Percy Lund & Co, Bradford 1896.

Więcej szczegółów

Mia Fineman, Faking it: manipulated photography before Photoshop, Metropolitan Museum of Art, New Haven 2012
Ellen Handy, „Robinson, Henry Peach (1830–1901)”, w Oxford Dictionary of National Biography, Oxford University Press, 2004
Larry E. Shiner, The Invention of Art: a Cultural History, University of Chicago Press, Chicago 2001

Masz propozycję na temat poradnika?: Napisz do nas
Oceń :

Zobacz podobne poradniki

rozwiń

Komentarze

jakub72

Wszystkie dziedziny rozwijają się dzięki osobom, które poświęcają całe swoje życie na prywatne pasje. Oby takich więcej :)

Dodaj komentarz

Ponieważ nie jesteś zalogowany, Twój wpis będzie musiał zostać zaakceptowany przez moderatora.

Dodaj swój post

krakowski_jegomosc

Instalacja2018-04-20 11:30:54 krakowski_jegomosc

To ją znajdzie :)…

kawus

Instalacja2018-04-17 16:50:26 kawus

Rozumiem ze oczekujesz modelki z jakimś rekwizytem a jak ktoś ni ma modelki?…

czaromir

Twoje zdjęcia okiem ekspertów – kwiecień 20182018-04-13 10:28:59 czaromir

Dziękuję również za wzięcie mnie pod lupę :) Miłe zaskoczenie przy piątku 13go, świetny…

joannasz

Twoje zdjęcia okiem ekspertów – kwiecień 20182018-04-11 11:40:00 joannasz

Ależ mnie ucieszyło każde Państwa słowo. Bardzo dziękuję za wnikliwą analizę. To duża…