Sprawdzanie
Szeroki Kadr
Poradnik: Zagadnienia techniczne | 31.07.2008 | Średnio zaawansowani | Powiększ tekst:

Przerysowany pierwszy plan

Łukasz Kacperczyk

Dynamiczne ujęcia szerokim kątem w zasięgu ręki.

Dodaj do schowka Komentarze: 10

Wstęp

Od czasu do czasu mamy ochotę zrobić naprawdę efektowne zdjęcie. Nie zawsze trzeba się zadowalać subtelnymi środkami wyrazu raz na jakiś czas mamy prawo zaszaleć. W takich chwilach niekoniecznie trzeba jednak sięgać po dziwaczne filtry w Photoshopie czy drastyczne środki w rodzaju posteryzacji. Najlepiej zajrzeć do arsenału czysto fotograficznych technik opartych na właściwościach optyki czy zależnościach czas/przysłona.

Jednym z efektów, które nie przestają kusić fotoamatorów, jest przerysowanie pierwszego planu dominującego nad resztą kompozycji, atakującego wręcz widza z odbitki czy ekranu. Możemy go osiągnąć dzięki znajomości kilku zaledwie wskazówek.

Sprzęt i technika

Efekt przerysowania pierwszego planu to jeden zabiegow, ktory sprawia, że dwuwymiarowe zdjęcia może być dynamiczne.

Od strony sprzętowej nie trzeba niczego szczególnego – wystarczy szerokokątny obiektyw. Na szczęście znaczna większość zoomów dodawanych w zestawie do lustrzanek cyfrowych zaczyna się od ekwiwalentu 27-28 mm w małym obrazku. Dopiero bowiem pole widzenia małoobrazkowego obiektywu 28 mm (w lustrzankach niepełnoklatkowych ok. 18 mm) można uznać za szeroki kąt. Nawet cyfrowe kompakty dają teraz coraz częściej dostęp do szerokiego kąta (jak np. wyposażony w obiektyw zaczynający się od ekwiwalentu 28 mm Nikon Coolpix P50) – niektóre nawet do ekwiwalentu 24-25 mm, a to już naprawdę szeroko. Im szerzej, tym łatwiej osiągnąć efekt, na którym się dziś skupiamy. Minusem najkrótszych ogniskowych (rzędu 16-18 mm w małym obrazku) jest fakt, że przy tak szerokim polu widzenia niezwykle trudno zapanować nad wszystkimi elementami, które znajdą się w kadrze. Jednak pod względem podkreślenia pierwszego planu nie mają sobie równych.

Ale bez obawy, jeśli nasz aparat został wyposażony w obiektyw, którego najszerszy kąt odpowiada np. 36 mm w małym obrazku, również będziemy w stanie przerysować pierwszy plan. Efekt może się okazać nieco mniej imponujący i będzie go trudniej osiągnąć, ale jednak się da. A wszystko dzięki drugiemu wymogowi, czyli dużemu zbliżeniu fotografowanego obiektu do aparatu.

Obiektyw szerokokątny zniekształca świat. Jego właściwości nie kończą się na tym, że potrafi zmieścić na zdjęciu bardzo wiele – znacznie więcej, niż człowiek potrafi zobaczyć bez kręcenia głową. Przedmioty znajdujące się blisko przedniej soczewki wydają się większe niż w rzeczywistości, dalekie tło sprawia wrażenie, jakby było na końcu świata. I właśnie tę cechę będziemy się starali wykorzystać. Wystarczy zbliżyć się jak najbardziej do obiektywu – nawet na odległość kilku czy kilkunastu centymetrów (patrz ramka). Pierwszy plan całkowicie zdominuje kompozycję i będzie sprawiał wrażenie, jakby chciał wyskoczyć ze zdjęcia. Skupiamy w ten sposób uwagę widza na tym, na czym nam najbardziej zależy, zwiększając jednocześnie wrażenie głębi, a tym samym również trójwymiarowości. Dzięki temu zabiegowi łatwiej przezwyciężyć jedną z najtrudniejszych przeszkód na drodze do sugestywnej fotografii, czyli barierę dwóch wymiarów, które muszą udawać trójwymiarową rzeczywistość. Co prawda, silne przerysowanie pierwszego planu pozbawi zdjęcie naturalności, ale przecież tym razem stawiamy na zdecydowany efekt, a nie naturalność.

Warto wiedzieć

Przykład zarowno pochylenia aparatu w celu zwiększenia dynamiki statecznego ujęcia, jak i niepożądanego rozciągania obiektow znajdujących się blisko brzegow klatki.
  • Zanim weźmiemy się do fotografowania, warto sprawdzić, jaką minimalną odległość ogniskowania ma nasz obiektyw. Im krótsza, tym lepiej i tym łatwiej będzie osiągnąć efekt przerysowania pierwszego planu. Zazwyczaj najmniejsza odległość, na jaką można ustawić ostrość, jest zarezerwowana dla najkrótszej ogniskowej (oczywiście jeśli mamy do czynienia z zoomem). W to nam graj. W aparatach kompaktowych z obiektywem wbudowanym na stałe można skorzystać z trybu makro, który umożliwi fotografowanie przedmiotów znajdujących się nawet kilka centymetrów od przedniej soczewki.
  • Dla zwiększenia dynamiki ujęcia, możemy pochylić aparat lub lekko przechylić go do góry. Podkreślimy w ten sposób perspektywę zbieżną i uzyskamy efekt spiętrzenia planów. Oczywiście nie należy stosować tego triku, kiedy zależy nam na zachowaniu prostych linii wzdłuż brzegów kadru i uniknięciu efektu walących się budynków. W takim wypadku musimy pamiętać o utrzymaniu płaszczyzny materiału światłoczułego (czyli w przypadku cyfry – przetwornika obrazowego) równolegle do fotografowanego planu, prostopadle do ziemi.

Tematy

Wbrew pozorom opisywana technika nadaje się do bardzo wielu zastosowań. Dzięki szerokiemu kątowi łatwo w ten sposób zrobić sobie autoportret. Przerysowany pierwszy plan sprawdza się również w zwykłym portrecie, zwłaszcza takim, w którym liczy się kontekst fotografii (wyobraźmy sobie np. sportowca w otoczeniu zdobytych pucharów albo kolekcjonera na tle swoich zbiorów). Pamiętajmy tylko, żeby uważać na zniekształcenia spowodowane małą odległością ogniskowania – nawet zgrabny nos potrafi wtedy przybrać gigantyczne rozmiary, więc o pokazywaniu modela w dobrym świetle nie ma mowy.

Najłatwiej fotografować z bliska obiektywem szerokokątnym obiekty statyczne, jak architektura, przyroda czy krajobraz. Najważniejszy jest wybór odpowiedniego motywu na pierwszy plan – czy to będzie rzadka roślina skryta w poszyciu lasu, czy tablica z nazwą szczególnie fotogenicznego placu, który postanowiliśmy zabrać do domu na pamiątkę (przynajmniej na fotografii).

Odważniejsi mogą spróbować swoich sił w fotografii sportowej. Można zacząć od bezpiecznego ujęcia sędziów zgromadzonych w narożniku boiska, omawiających kontrowersyjną sytuację, kiedy w tle, w oddali majaczą sylwetki zawodników oczekujących na decyzję. Nieco bardziej ryzykownie będzie np. na trasie wyścigu (rajdu samochodowego, zawodów w kolarstwie górskim). Nisko ustawiony aparat, w którego stronę z ogromną szybkością zbliża się zawodnik lub pojazd, i migawka wyzwolona w chwili, kiedy najbardziej zbliży się do obiektywu, pozwolą zapisać bardzo dynamiczne ujęcie. Piorunujący efekt murowany.

Jak widać, technika dużego zbliżenia przy wykorzystaniu szerokokątnego obiektywu jest dość łatwa i ma wiele zastosowań. Zawsze jednak ma za zadanie podkreślić twórcze podejście autora do fotografowanej sytuacji. Nie bójmy się zniekształceń i kształtowania rzeczywistości. Kto powiedział, że naturalna perspektywa jest najlepsza?

Ćwiczenie

  • Skomponuj ujęcie przy najszerszej dostępnej ogniskowej, umieszczając główny obiekt jak najbliżej przedniej soczewki. Następnie, w trybie manualnym lub preselekcji przysłony, zrób dwa zdjęcia – jedno z obiektywem w pełni otwartym (najmniejsza wartość przysłony), drugie z przysłoną przymkniętą do maksimum (wysoka liczba przysłony). Na pierwszym główny obiekt pojawi się na nieostrym tle, na drugim wszystko będzie ostre. Która wersja bardziej pasuje do wybranego motywu? Która bardziej zwraca uwagę na główny obiekt? Która jest bardziej dynamiczna?

Pułapki

  • Jeśli na drugim planie znajdują się ludzie, warto zwrócić uwagę, czy ich twarze nie zbliżają się niebezpiecznie do brzegów kadru. Co prawda, zależy nam na przerysowaniach, ale głównie perspektywy, a nie na wykrzywianiu rogów klatki.
  • Nawet jeśli nie znamy osób w tle, zapewne nie chcielibyśmy, by wyszli na zdjęciu jak w krzywym zwierciadle.
Masz propozycję na temat poradnika?: Napisz do nas
Oceń :

Zobacz podobne poradniki

rozwiń

Komentarze

admin

admin 2008-08-10 21:47:23

Zarchiwizowana dyskusja: "Jak zrobić takie zdjęcie? – Przerysowany pierwszy plan"


2009.06.11 15:28   MintyFresh
Świetny artykuł, przeczytałem wszystkie amatorskie i dotarłem do tego, jeden z najlepszych dotychczas :-)
Zaraz będzie to trzeba przetestować z moim... fuji.
Świetna strona.

admin

admin 2008-10-08 21:32:49

Zarchiwizowana dyskusja: "Tutaj wpisz temat rozpoczynanej dyskusji."


2008.10.08 21:32   kyrbokeszel
Tutaj wpisz treść posta.

2008.12.19 16:18   krzysiek
W podpisie zdjęcia jest błąd:
"Efekt przerysowania pierwszego planu to jeden zabiegow..."
zamiast
"Efekt przerysowania pierwszego planu to jeden z zabiegów..."

2009.06.29 16:04   nillana
krzysiek,
tak, to zmienia całą wymowę artykułu.

Artykuł świetny. Właśnie sobie uświadomiłam, jak w filmach robią te najazdy na ludzi, gdzie nagle wszystko się za nimi odsuwa. Spróbuję zrobić to samo aparatem.

kuniu

kuniu 2011-06-21 17:58:36

Jedno pytanko: jaka jest wartość przysłony dla zdjęcia psa z budynkami w tle?

Sobian


2011.06.21 17:58   kuniu:

Jedno pytanko: jaka jest wartość przysłony dla zdjęcia psa z budynkami w tle?


16 jak nie więcej IMO.

loth

loth 2013-02-08 21:49:47

To prawda. Dopiero teraz sobie uświadoiła kiedy zastosować zoom, akiedy przybliżyć obiektyw.[zdjęcie 1]

Dodaj komentarz

Ponieważ nie jesteś zalogowany, Twój wpis będzie musiał zostać zaakceptowany przez moderatora.

Dodaj swój post

marian_f

Podziały w społeczeństwie2018-02-20 15:42:12 marian_f

Gratulacje dla wyróżnionych…

jojas

Krok po kroku – 5 minut przy komputerze – 7 błędów edycji2018-02-18 07:49:44 jojas

Fajny artykuł. A tak celem wyjaśnienia co niektórym. Artykuł jest o tym że proces twórczy…

Redakcja-SK

Artur Nyk2018-02-15 15:50:08 Redakcja-SK

niestety żaden wpis nie oczekuje na akceptację. Prosimy o ponowny komentarz.…

lenek77

Artur Nyk2018-02-15 11:21:12 lenek77

Mi również wywiad bardzo się podobał - szczery naturalny przekaz bez napinki chyba odrobię…