Sprawdzanie
Szeroki Kadr
Poradnik: Ludzie | 28.01.2009 | Zaawansowani | Powiększ tekst:

Fotografia aktu

Łukasz Kacperczyk

Przekonaj się, że ludzkie ciało to prawdziwa kopalnia tematów
Dodaj do schowka Komentarze: 10

Wstęp

Człowiek to najstarszy i najpopularniejszy temat fotograficzny, który nieodmiennie fascynuje i gwarantuje praktycznie nieograniczone możliwości kreacji. A skoro człowiek, to niekoniecznie ubrany – nagie ludzkie ciało zawsze interesowało artystów. Odpowiednio sfotografowany akt przekracza granice nagości i wchodzi na teren pozornie zarezerwowany dla innych tematów. Fotografia aktu to nie golizna, lecz okazja do wykazania się kreatywnością.

Jednym z najbardziej efektownych sposobów fotografowania aktu jest sylwetka w kontrze (czyli pod światło). Kompozycję buduje kontrast między bielą tła a czernią konturu postaci.

Praca z modelką i przygotowania

Bardzo duże znaczenie ma odpowiednie podejście do modela (w naszym wypadku – modelki, ponieważ zajmiemy się bardziej popularnym aktem kobiecym) i związane z tym przygotowania. W pracy z modelką podstawowe znaczenie ma komfort fotografowanej osoby. Kluczową sprawą staje się zaufanie do fotografa. Wszystkie pozy i ujęcia najlepiej uzgodnić wcześniej, by w trakcie sesji nie było żadnych nieprzyjemnych niespodzianek. Oczywiście do pewnego stopnia twórcza improwizacja jest wskazana (nie bagatelizujmy roli inspiracji), ale do tego niezbędne jest właśnie zaufanie. Podczas sesji należy wyrażać się jasno i bez krygowania się – lepsze czytelne komendy (ale nie rozkazy!) niż długie wywody fotografa plączącego się w zeznaniach. Dlatego warto zastanowić się, czy na początek nie zdecydować się na fotografowanie modelki o pewnym doświadczeniu niż np. narzeczonej (a zdawałoby się, że to najlepsze i najbardziej naturalne rozwiązanie…) – to przyspieszy i ułatwi pracę.

Jeśli fotografujemy we wnętrzu, należy zadbać, by było w nim odpowiednio ciepło. Jeśli robimy zdjęcia w plenerze – niech to będzie miejsce ustronne, czy to ze względu na lokalizację, czy też porę sesji (np. tuż po wschodzie słońca). Pozornie są to rzeczy oczywiste, ale łatwo o nich zapomnieć w ferworze przygotowań.

Wykorzystanie światłocienia to jedna z podstawowych technik malarskich, które znakomicie sprawdzają się również w fotografii. W połączeniu z czernią i bielą pozwala pięknie wydobyć bryłę ludzkiego ciała. Wykorzystanie światłocienia to jedna z podstawowych technik malarskich, które znakomicie sprawdzają się również w fotografii. W połączeniu z czernią i bielą pozwala pięknie wydobyć bryłę ludzkiego ciała.
Fotografia aktu pozwala czerpać pełnymi garściami z innych gatunków - np. fotografii makro. Fotografia aktu pozwala czerpać pełnymi garściami z innych gatunków - np. fotografii makro.

Planujemy sesję nie tylko pod kątem wygody i komfortu, ale też ze względu na aspekty fotograficzne. Najlepiej przećwiczyć techniczne aspekty na sucho – sprawdzić światło, w jakim będziemy fotografowali, upewnić się, jaka czułość będzie niezbędna do wykonania nieporuszonych zdjęć. Jeśli wcześniej będziemy wiedzieli, jakie parametry zdjęciowe najbardziej pasują do danego tematu, oszczędzimy sobie wstydu nerwowego majstrowania w aparacie podczas sesji, a modelce dyskomfortu czekania na decyzję zachowującego się mało profesjonalnie fotografa.

Odpowiednie przygotowanie, czyli m.in. ustalenie przynajmniej części kadrów, pozwoli uniknąć przykrych niespodzianek. Na przykład w trakcie robienia zdjęć może się okazać, że ujęcie, na którym najbardziej nam zależało, psuje nieciekawe tło, którego nijak nie da się wyeliminować. Nie wspomnę już o tak podstawowych sprawach, jak naładowane zapasowe akumulatory i odpowiednia ilość miejsca na kartach pamięci. W wypadku fotografii aktu takie rzeczy nabierają większego znaczenia niż zazwyczaj, ponieważ zorganizowanie sesji wymaga nieco więcej zachodu niż np. wyjście na miasto i zajęcie się fotografią uliczną. Już sam fakt, że umawiamy się z modelką, nakłada na nas pewną odpowiedzialność za rezultaty.

Odpowiednie kadrowanie, selektywna ostrość i tonacja czarno-biała pozwalają tworzyć fotograficzne abstrakcje i kształtować rzeczywistość tak, że ciało modelki zamienia się np. w piaskowe wydmy.

Warto spróbować wykorzystać zniekształcenia wywołane przez małą odległość przedmiotową i obiektyw szerokokątny. Warto spróbować wykorzystać zniekształcenia wywołane przez małą odległość przedmiotową i obiektyw szerokokątny.
Pamiętajmy, że wcale nie musimy pokazywać na zdjęciu całej postaci - często znacznie ciekawszy kadr powstaje po odpowiednim „przycięciu” rzeczywistości.

Wróćmy jednak do konkretnych tematów. Ludzkie ciało idealnie nadaje się do wykorzystania jako materiał. Wybierając jakiś anatomiczny detal i zbliżając się do niego (izolując go od otoczenia – np. małą głębią ostrości), zbliżamy się do fotografii makro – często szczegół może przecież powiedzieć więcej niż szeroki plan. A skoro już jesteśmy przy szerokich planach – nic nie stoi na przeszkodzie, żeby wyjść z modelką w plener i sfotografować ją np. jako mały, ludzki akcent na tle imponującej przyrody (choćby wśród falujących traw).

Sprzęt

Jak w wypadku większości tematów fotograficznych również zdjęcia aktu można robić różnorakim sprzętem, ale oczywiście pewne konfiguracje same się nasuwają. Po pierwsze – statyw, który nie tylko umożliwia wykonanie nieporuszonych zdjęć przy długich czasach ekspozycji, ale też pozwala utrzymać stały kadr i skupić się na uchwyceniu odpowiedniego wyrazu twarzy lub pozy fotografowanej osoby. Po drugie – teleobiektyw, dzięki któremu łatwiej zachować komfortowy dla fotografa i modelki dystans (nawet przy dużych zbliżeniach), pozwalający uniknąć zniekształceń związanych z fotografowaniem z bliska. Gdybyśmy zdecydowali się potraktować nagie ciało jako materiał do tworzenia abstrakcyjnych obrazów (patrz niżej), długa ogniskowa umożliwi zwrócenie uwagi widza na niewielkie detale, wydobywając je z tła dzięki niewielkiej głębi ostrości.

Na pewno nie zaszkodzi zabranie ze sobą blendy, czyli odbłyśnika, który pozwoli modelować światło bez konieczności inwestowania w drogi sprzęt. Dzięki blendzie z łatwością zmiękczymy zbyt ostre światło południowego słońca lub doświetlimy modelkę, jeśli przyjdzie nam fotografować pod światło. Decydując się na pracę w studiu, mamy wręcz nieograniczone możliwości modelowania sylwetki światłem, ale to temat na osobny artykuł.

Co prawda zazwyczaj lustrzanki pozwalają na pracę szybszą i wygodniejszą niż aparaty kompaktowe, ale w tym wypadku również te drugie mają zalety. Podstawową jest podgląd na żywo i kadrowanie na ekranie LCD, co umożliwia utrzymanie kontaktu wzrokowego z modelką (tak ważnego podczas sesji fotografii aktu). Dzięki temu fotograf nie chowa się za aparatem, co pozytywnie wpływa na komunikację z fotografowaną osobą. W czasach, gdy nośnikiem zdjęć była celuloidowa klisza, z tego samego względu chwalono aparaty średnioformatowe. W tego typu urządzeniach do kadrowania służył kominek, na który patrzyło się z góry (dziś podobnie można wykorzystać odchylane ekrany LCD, w które wyposażone są niektóre modele cyfrowych kompaktów).

Tematy

Tematycznie fotografia aktu ma bardzo bogaty repertuar – właściwie jedynym wymogiem jest obecność nagiego ciała. Ale to, jak je sfotografujemy, to już zupełnie inna para kaloszy. Ograniczeń praktycznie nie ma – jedynym może być wyobraźnia fotografa. Pamiętajmy, że brak odzienia nie oznacza wcale erotyki. Akt to nie golizna – zresztą to chyba jedyna rzecz, którą akt nie jest.

Warto spróbować potraktować ludzkie ciało jako bryłę geometryczną i, odpowiednio manipulując oświetleniem, efektownie wydobyć ją z ciemności, starając się np. odwołać do malarskich mistrzów światłocienia. Najbardziej efektowne rezultaty osiągniemy, fotografując w czerni i bieli. Zresztą ograniczenie palety barw do czerni, bieli i szarości to ulubiony zabieg fotografów aktu. Nie bez powodu większość zdjęć ilustrujących niniejszy artykuł to fotografie czarno-białe. Nie dość, że w czerni i bieli łatwiej przejąć pełną kontrolę nad wszystkimi aspektami zdjęcia (kolor jest pod tym względem znacznie bardziej wymagający), ale też ze względów czysto estetycznych znakomicie nadaje się do fotografowania nagiego ludzkiego ciała. Odejmując kolory, odrealniamy obraz, dystansując go nieco od rzeczywistości, przez co podkreślamy kreacyjną stronę fotografii i jej status jako pracy wizualnej, a nie mechanicznej rejestracji rzeczywistości.

Ograniczenie ostrości do pierwszego planu pozwoliło zostawić nagość modelki w nieostrości, dzięki czemu zdjęcie nabrało mniej opisowego i dosłownego charakteru. Ograniczenie ostrości do pierwszego planu pozwoliło zostawić nagość modelki w nieostrości, dzięki czemu zdjęcie nabrało mniej opisowego i dosłownego charakteru.
Ciekawe zdjęcia aktu można wykonać również w plenerze - nawet zimą. O tej porze roku potrzebna jednak będzie odważna modelka... Ciekawe zdjęcia aktu można wykonać również w plenerze - nawet zimą. O tej porze roku potrzebna jednak będzie odważna modelka...

Plener to znakomite miejsce do fotografowania aktu, nie tylko ze względu na interakcję między ludzką sylwetką i naturą, ale też jako ciekawy drugi plan. Akt można powiązać z fotografią krajobrazową również w inny sposób – traktując ciało modelki jako twór natury (pomnik przyrody?). Fotografując w czerni i bieli i stosując niski kontrast, możemy sprawić, że krągłość pośladków lub brzuch przybierają postać nadmorskich wydm. A w tle zawsze pozostaje świadomość, że widz ma przed oczami drugiego człowieka odartego z tekstylnej zbroi tradycji cywilizacji Zachodu.

Pamiętajmy, że (tak jak w wypadku innych gatunków fotografii) nie zawsze warto stawiać na wierność rzeczywistości i jak najbardziej realistyczne oddanie fotografowanego obiektu. Akt bardzo zyskuje na świadomym zastosowaniu czysto fotograficznych środków wyrazu i umiejętnym wykorzystaniu błędów technicznych lub wad sprzętu. Dlatego nie unikajmy np. bardzo małej głębi ostrości – warto umieścić płaszczyznę ostrości w miejscu niezwiązanym z nagością, pozostawiając ciało modelki w lekkim niedopowiedzeniu rozmycia.

Odpowiednio dobrany punkt ostrości pozwala często skutecznie wkroczyć na tereny, na których klarowność obrazu przestaje być priorytetem, czyli postawić na abstrakcję i czysto wizualną, oderwaną od rzeczywistości grę geometrycznych kształtów. Również zniekształcenia wywołane przez bardzo krótką ogniskową obiektywu aż się proszą, by je kreatywnie wykorzystać – tak mocny efekt pozwala fotografowi z łatwością kształtować rzeczywistość (przynajmniej tę, która zostanie zarejestrowana na zdjęciu). To samo można powiedzieć o nierealnych kolorach wywołanych przez odpowiednio dobrany (czytaj: pozornie nieprawidłowy) balans bieli lub np. nałożenie filtrów barwnych na źródło światła sztucznego.

Jak zwykle zachęcam do wykorzystania efektów, które zazwyczaj uznaje się za błędy - nieostrości i nienaturalnych kolorów.

Jak się zapewne zdążyliście zorientować, motywem przewodnim niniejszego artykułu jest apel o brak dosłowności. Stosując się do niego, unikniemy niebezpieczeństwa oskarżenia o fotografowanie golizny (która oczywiście sama w sobie nie jest przecież zła – tyle że niekoniecznie na fotografii). Dlatego pamiętajmy, że nie trzeba na zdjęciu pokazywać od razu całej postaci. Skupienie się na jej fragmencie umożliwia uwolnienie się w pewnym stopniu od kształtu ludzkiej sylwetki i stworzenie oryginalnej kompozycji. Podobnie można podejść do zagadnienia oświetlenia i np. fotografując pod światło, nie doświetlać modelki, lecz zdecydować się na oddanie jej na zdjęciu jako całkiem niedoświetlonej (czyli czarnej) sylwety. Za jakość fotografii odpowiada wtedy odpowiednie poprowadzenie linii konturu ciała. Stęsknieni za minimalizmem mogą spróbować zrobić takie zdjęcie, na którym praktycznie nic nie będzie widać, a jednak będzie zarazem aktem i na swój ascetyczny sposób efektowną kompozycją.


Fotografia aktu to gatunek z jednej strony trudny i delikatny, z drugiej dający dużą satysfakcję i pozwalający fotografowi wyżyć się kreatywnie. Zabawa zaczyna się już na etapie niezbędnego planowania sesji – liczba opcji jest ograniczona wyłącznie przez naszą wyobraźnię. Warto spróbować swoich sił, choćby po to, żeby przekonać się, że istotą aktu nie jest wcale fotografia nagości i że brak ubrania jest tu tylko narzędziem umożliwiającym tworzenie ciekawych obrazów.

Ludzkie ciało to znakomity materiał do tworzenia nawet tak minimalistycznych kompozycji. Czy to wciąż fotografia aktu, czy może ćwiczenie wizualnej wstrzemięźliwości? Ludzkie ciało to znakomity materiał do tworzenia nawet tak minimalistycznych kompozycji. Czy to wciąż fotografia aktu, czy może ćwiczenie wizualnej wstrzemięźliwości?
Masz propozycję na temat poradnika?: Napisz do nas
Oceń :

Zobacz podobne poradniki

rozwiń

Komentarze

Patrycja

Patrycja 2011-02-04 13:39:46

Bardzo ciekawy i poprawny merytorycznie artykuł. Pomocny przy wykonywaniu pierwszych aktów.

bartek

bartek 2011-07-04 13:47:16

Mam pytanie od niedawna zainteresowala mnie fotografika wciagnela na tyle ze kazdy wolny czas jej poswiecam jestem posiadaczem nikona d7000 pytanie dotyczy wyboru obiektywu zona bardzo chce zrobic sobie sesje aktow w plenerze nie wiem jaki obiekktyw do tego sluzy wiem ze nie ma jakiegos uniwersalnego ale jaki wybrac staloogniskowy jesli tak to jaki jakie swiatlo parametry czy zmiennoogniskowy tez jaki  przedzial przyslony jakie swiatlo z gory dziekuje za pomoc

kolan

kolan 2012-10-15 11:56:53

Ptofesjonalistą nie jestem ale na twoim miejscu spróbował bym na początek ze zmiennoogniskowym 18-105mm i jak najjaśniejszym pozdrawiam...
i powodzenia:)

pooa

pooa 2013-09-02 16:11:09

ladne rozmycie tla wychodzi np na 85mm f1.8 lub wiecej.
bardzo przydatny do pordretow w plenerze. w mieszkaniu jest nieco zbyt waski.

fotokunek

Bartek do takiej fotografii pieknie wykorzystasz nikkor 35 mm f 1.8, pieknie ostrzy, ladnie rysuje, ma ciekawy kat widzenia no i zrujnuje budzetu domowego, cena nowego to ok 700 zl

traveler87

Bardzo dobry artykuł. Pokazuje różne aspekty fotografii, która pokazuje coś więcej niż tylko ciało

agnieszka

agnieszka 2014-06-06 10:37:38

Witam mam pytanko posiadam Nikon D90 i obiektywy 18-105 i stałke 35,statyw,lampę i zamawiam tła czarne i białe ze stojakiem. Zdjecia sa moja pasja,ale ze względu na dużo obowiazkow mam mało czasu na rozwój. Koleżanka mnie poprosiła o zdjęcia aktów..chciałabym by były to zdjęcia na czarnym tle, a ciało delikatnie musniete światłem by nie było widać osoby a jedynie kontur. Czy mogłabym prosić o rady jak sie fo tego zabrać by taki efekt osiągnąć i na jakich parametrach ?

jarekpod

Do Agnieszki
Nie jestem zawodowcem ale osobiście zrobiłbym tak:
Oświetlił wybrane części ciała a następnie ustawił krótki czas naświetlania zdjęcia (jak krótki to już zależy od wielu czynników). Czym krótszy czas naświetlania to kontury będą mniej widoczne i analogicznie w drugą stornię czym dłuższy czas to ciało bedzie bardziej oświetlone. Pewnie zrobisz 3-5 fotek zanim ustawisz idealny czas.

magico

magico 2015-04-05 10:22:52

Od dluzszego czasu chcialem zaczać robic akty. Jako modelka sluzyla mi moja dziewczyna.zaczynalem z kompaktem canona i udalo mi sie zrobic pare fajnych fotek.zdjecia tylko czarno biale robie. 2 lata temu kupilem nikon d3200 z 18-55 obiektywem. Problemem stalo sie dla mnie odpowiednie ustawienie aparatu.spedzilem duzo czasu probujac zrobic dobre zdjecie w domowych warunkach co doprowadzilo do irytacji mojej modelki i w efekcie zrezygnowanie z dalszych prob.dalej mam ochote robic zdjecia,wiem ze kazdym aparatem mozna zrobic dobre zdjecie ale nie potrafie go ustawic. Czy mozecie mi cos poradzić? Jak i na czym cwiczyc zeby zaczelo z tego cos wychodzic. Nie znam nikogo kto zajmuje sie robieniem zdjec.

olga

olga 2015-09-16 10:40:48

Znalazłam jeszcze fajny poradnik aktu :) Napisany łatwym językiem.
http://fotokomorka.com/fotografia-aktu-krotki-poradnik-dla-fotoamatora

Dodaj komentarz

Ponieważ nie jesteś zalogowany, Twój wpis będzie musiał zostać zaakceptowany przez moderatora.

Dodaj swój post

krakowski_jegomosc

Instalacja2018-04-20 11:30:54 krakowski_jegomosc

To ją znajdzie :)…

kawus

Instalacja2018-04-17 16:50:26 kawus

Rozumiem ze oczekujesz modelki z jakimś rekwizytem a jak ktoś ni ma modelki?…

czaromir

Twoje zdjęcia okiem ekspertów – kwiecień 20182018-04-13 10:28:59 czaromir

Dziękuję również za wzięcie mnie pod lupę :) Miłe zaskoczenie przy piątku 13go, świetny…

joannasz

Twoje zdjęcia okiem ekspertów – kwiecień 20182018-04-11 11:40:00 joannasz

Ależ mnie ucieszyło każde Państwa słowo. Bardzo dziękuję za wnikliwą analizę. To duża…