Strona głównaStrona główna

01 Wstęp

Na łamach „Szerokiego Kadru” pisaliśmy już o makrofotografii. Czy raczej „makrofotografii” – dzisiejsze zdjęcia nijak mają się bowiem do tradycyjnej definicji tego gatunku. Nie zamierzam jednak dyskutować o definicjach. Ważne, że fotografia cyfrowa bardzo ułatwia robienie zdjęć niewielkich obiektów. Kiedyś niezbędny był do tego celu skomplikowany sprzęt. Obiektywy makro, pierścienie pośrednie, mieszki i lampy błyskowe nigdy nie były tanie. Na dodatek stosowanie ich wymagało sporego doświadczenia i anielskiej wręcz cierpliwości. Nie można też zapomnieć o kosztach związanych z wywoływaniem olbrzymiej liczby filmów. Dlaczego olbrzymiej? Bo nie ma chyba dziedziny fotografii, która wymagałaby więcej powtórek. Gdy przesunięcie aparatu o kilka milimetrów zmienia cały kadr, naprawdę trzeba zrobić sporo zdjęć, by otrzymać to jedno najlepsze.

Co widać w kropli?

 

02 Co widać w kropli...

W naszej strefie klimatycznej łatwo trafić na niewielkie krople. Wstając rano, brodzimy w trawach mokrych od rosy. Po południu albo pada deszcz, albo musimy podlewać rośliny w ogrodzie. Jeśli się dokładnie rozejrzymy, wszędzie wokół nas są drobne kropelki. A przecież działają one jak soczewki lub lustra – wewnątrz nich możemy znaleźć inne obrazy. Trzeba tylko dokładnie się im przyjrzeć. I to chyba najtrudniejszy etap fotografowania widoków wewnątrz małych kropelek. Musimy nauczyć się ich szukać.

Każda cyfrówka ma monitor LCD, na którym ogląda się zdjęcia tuż po ich zrobieniu. Można je więc kasować – i fotografować od nowa. Małe matryce kompaktów pozwalają na konstrukcję obiektywów, które bez problemu rysują ostro z bardzo niewielkich odległości – a to podstawowe wymaganie makrofotografii. Niestety każdy kij ma dwa końce. Skoro tak łatwo wykonać zdjęcie niewielkiego przedmiotu, wszyscy takie zdjęcia robią. W sieci pojawiły się tysiące kwiatków/liści/owadów… Lista najczęstszych tematów jest dość krótka. Czy w związku ze wzrostem liczby zdjęć poprawiła się jakość makrofotografii? Delikatnie mówiąc, raczej nie. Zafascynowani dostępem do nowej technologii nie zastanawiamy się zbytnio nad kwestią kreatywnego podejścia do motywu. W przeważającej większości dzisiejszych zdjęć makro nie widać żadnej refleksji nad zagadnieniami kompozycji, oświetlenia czy wręcz tematyki zdjęć.

Co więc robić, by nasze zdjęcia wyróżniały się na tle konkurencji? Warto poszukać motywów typu „zdjęcie wewnątrz zdjęcia”. Kiedy na fotografii mamy więcej niż jeden ciekawy element i trochę tajemnicy, przyciąga to uwagę widzów mocniej niż zwykła makrofotografia. Zwykła, czyli poświęcona jednemu motywowi.

 

Obrazek Szeroki Kadr

W wielu sytuacjach rezygnacja z „prawidłowego” naświetlenia fotografii pozwala lepiej oddać nastrój chwili.

Obrazek Szeroki Kadr

Jak zwykle zachęcam do szukania tematów nawet w pozornie mało fotogenicznych sytuacjach. Tutaj zalana wodą ściółka leśna stworzyła efektowne tło dla bąbelków, które są głównym motywem zdjęcia.

Obrazek Szeroki Kadr

To zdjęcie znakomicie pokazuje różnice w kształcie kropli wiszących i leżących. Te pierwsze przypominają łzy, podczas gdy drugie są kuliste.

Dla potrzeb tego artykułu musimy założyć, że krople dzielą się na wiszące i leżące. Wiszące to na przykład rosa lub krople deszczu na trawach, łodygach roślin, drutach, sznurkach itp. Leżące to pojedyncze krople na płaskich, błyszczących powierzchniach (jak np. maska samochodu albo liść). Po co ten podział? Krople wiszące są owalne w przekroju, działają więc jak małe soczewki. Jeśli znajdziemy taką kropelkę wody na źdźble trawy, wewnątrz niej będzie widać pomniejszony (i odwrócony) obraz przedmiotów, które znajdują się za nią. Wystarczy, że kropla ta będzie na tyle wysoko nad ziemią, że aparat da się skierować poziomo, a zobaczymy w niej znajdujący się z tyłu krajobraz.

Kropelki leżące na powierzchni liścia, dzięki zjawisku napięcia powierzchniowego, mają kształt kuli – przyjrzyjcie im się dokładnie. Działają więc jak szkło powiększające. Doskonale widać w nich powiększenie szczegółów powierzchni znajdującej się pod nimi. Aby to zobaczyć, nie potrzeba wcale obiektywu makro. Widać je gołym okiem, wystarczy tylko odrobina cierpliwości.

Najlepsza pora do szukania rosy to oczywiście wczesny ranek. Bardzo wczesny – dziś na przykład wystarczająco jasno było około piątej rano. Potem rosa paruje. Oprócz obecności kropli wody poranki mają jeszcze inne zalety. Po pierwsze – kolory natury są świeże i żywe. Później nie mają już tej intensywności. Po drugie – kiedy słońce znajduje się tuż nad horyzontem, oświetlenie jest najbardziej plastyczne. Długie cienie podkreślają fakturę powierzchni i kształty fotografowanych obiektów. Nawet fotografując roślinki, możemy wtedy pokusić się o zrobienie zdjęć w tylnym oświetleniu – aparat da się skierować praktycznie poziomo w stronę słońca znajdującego się za fotografowanym obiektem. Po trzecie – rano jest cicho. W przenośni i dosłownie. Nawet w dużych miastach można o tej porze znaleźć miejsca, w których pełno jest owadów, ptaków i małych zwierząt. Później chowają się przed ludźmi.

Krople deszczu da się znaleźć o każdej porze dnia – zwłaszcza w tak deszczowe lato, na jakie zanosi się w tym roku. A jeśli nie mamy cierpliwości, można stworzyć kropelki własnoręcznie. Wystarczy rozpylacz do zraszania roślin. Najlepsze dla makrofotografów są rozpylacze z regulacją szerokości strumienia wody. Pozwalają one bowiem na zmianę wielkości kropelek wody osadzających się na spryskiwanych obiektach.

03 ...i jak to pokazać

Fotografowanie widoków wewnątrz małych kropli jest nieco trudniejsze niż fotografowanie samych kropli. Musimy w pełni kontrolować ustawienie ostrości, czyli inaczej niż w wypadku zwykłego makro. Większość aparatów z autofokusem ustawi ostrość na kropelkę. A z zajęć fizyki w szkole podstawowej pamiętamy, że obraz obiektów znajdujących się za soczewkami powstaje w nieco innej płaszczyźnie. Trzeba więc móc ingerować w ustawienia aparatu. Posiadacze lustrzanek są wygrani – każdy makroobiektyw ma pierścień do zmiany ostrości. Niektóre z dzisiejszych kompaktów również umożliwiają ręczną ingerencję w ustawienie ostrości. Warto nauczyć się korzystać z tej funkcji.

Podstawowe znaczenie podczas fotografowania w skali makro ma unieruchomienie aparatu. Duży statyw jest jednak w tym wypadku bardzo niewygodny (najlepiej działają konstrukcje pozwalające na odwrócenie kolumny centralnej do góry nogami). Doskonale za to sprawdzają się małe statywy stołowe oraz – tu proszę się nie śmiać – małe woreczki wypełnione piaskiem lub grochem. Metoda ta, znana od stu lat, nie straciła na znaczeniu w erze cyfrowej.

Musimy też pamiętać, że fotografowanie obrazów wewnątrz kropli wyklucza stosowanie lamp błyskowych i innych źródeł sztucznego światła. Aby zdjęcia miały równomierne oświetlenie, trzeba je fotografować w świetle zastanym. W razie kłopotów z ustaleniem poprawnej ekspozycji polecam bracketing. Fotografów cyfrowych nie kosztuje on dosłownie nic.

Fotografowanie obrazów widocznych w kroplach wody może sprawić dużo frajdy. Trzeba tylko mieć sporo cierpliwości i wyobraźni. Widoki zza kropel nie pojawiają się bowiem w pierwszej chwili. Jednak kiedy je zobaczymy – zrobienie zdjęć nie powinno już być problemem. Zachęcam do prób.

Obrazek Szeroki Kadr

Jeśli krople, które fotografujemy, pozwalają na ustawienie obiektywu poziomo w stosunku do gruntu lub nawet zadarcie go do góry, możemy uchwycić wewnątrz kropli obraz z fragmentem nieba. Niebieski kolor pozwala nieco urozmaicić monochromatyczną zazwyczaj tonację barwną tego typu fotografii (z przewagą zieleni).

Ćwiczenie 1

Wstań wcześnie rano i wyjdź z aparatem na zewnątrz. Znajdź kroplę wiszącą na łodydze na odpowiedniej wysokości – tak żeby za nią znajdował się fragment krajobrazu możliwy do pokazania w kadrze. Ustaw aparat nieruchomo. Zrób klasyczne zdjęcie makro kropli, a następnie zmieniaj ustawienie ostrości, szukając w niej ostrego obrazu fragmentu przestrzeni znajdującego się za kroplą. Czy kropla i jej otoczenie są nadal ostre? Wykonaj to samo zdjęcie z różnymi ustawieniami przysłony.

Ćwiczenie 2

Powierzchnia wody może również służyć jako dość ciekawe lustro. Jeśli jesteś szczęśliwym posiadaczem samochodu – rozpyl trochę wody na jego masce. Znajdź największą i spróbuj ją sfotografować, ustawiając aparat tak, aby na przedłużeniu linii obiektyw–kropla znajdowało się coś ciekawego (wysoki budynek, drzewo, sylwetka człowieka). Znajdź taki kąt ustawienia aparatu względem powierzchni maski, żeby w kropli widać było odbicie owej ciekawej rzeczy. Następnie postaraj się zrobić zdjęcie kropli i odbicia na jej powierzchni.

Narzędzia

Podziel się
  • Delicious
  • Wykop
  • Blip

Jeżeli zapoznałeś się z tym
tematem oznacz go jako

Swoje postępy możesz monitorować tutaj

Ocena artykułu
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5

Dyskusje o tym temacie Zwiń Pomoc

admin 4
2009.06.17 11:48

Przeczytaj post pomimo niskich ocen

cytuj zgłoś moderatorowi

Ocena: +3

Zarchiwizowana dyskusja: "Co widać w kropli?"


2009.10.28 09:28   Daniel1977
NIesamowicie lubię makro fotografię, niestety mój sprzęt dosyć mocno mnie już ogranicza, chwilowo nie widać możliwości jego zmiany :)

2009.10.29 12:49   manfi
Hmm prosta sprawa :) Kupujesz konwerter za około 200 zł i masz pole do popisu mocowanie snap on więc żaden problem

2009.10.29 14:17   Daniel1977
Nie no nie jest tak źel.
Mój aparat nie jest taki najgorszy, po prostu chyba mnie ogranicza.
Co do makro to akurat tu jest nieźle. W trybie S Makro zdjęcia można robić z odległości od 3 cm.
Przy jego pomocy potrafię zrobić cośtakiego
[zdjęcie 1][zdjęcie 2][zdjęcie 3]
Nie jest to na pewno fotografia przez duże F ale najgorzej nie jest ;)
Oczywiście zapraszam do przejżenia moich zdjęć, strona w profilu ;)

2010.06.05 07:41   na
Musze spróbować

admin 4
2009.10.26 19:11

Przeczytaj post pomimo niskich ocen

cytuj zgłoś moderatorowi

Ocena: 0

Zarchiwizowana dyskusja: "Witam"


2009.10.26 19:11   Janusz29
Proszę pana jestem tutaj nowy na tym forum zarejstrowałem się ponieważ bardzo mnie interesuje fotografowanie  od urodzenia jestem osobą niepeunosprawną na wózku  na izywam się Janusz Zięba mieszkam w Starogardzie Gdańskim proszę pana czy może mi pan pomóc w nabyciu wiadomości po przez kontakt meilowy  podam panu mojego meila Januszzieba80@gmail.com  wie pan za każdą wiadomość od pana na temat fotograficzny będę panu bardzo wdzięczny  ponieważ tutaj mało jest ludzi jeżeli chodzi o Starogard któży by  zechcieli się ze mną podzielić wiedzą o fotografowaniu  i postanowiłem pana poprośić o pomoc jeśli była by taka możliwość i posiadał by pan jakieś wykłady na temat fotografi cyfrowej w formacie multimedialnym i zechciał by mi pan przesłać na meila i  się  podzielić ze mną wiedzą o fotografowaniu to będę panu bardzo wdzięczny  naj lepiej mi wchodzą do głowy wykłady multimedialne

2009.10.27 19:12   brodnica

Janusz jak poszukujesz materialow przeslij mi swoje gg lub skype - pogadamy co i jak :)


2009.11.01 14:56   tanimara
posiadam Nikona 5000 ,wszystkie fotki zrobione wRAW nie wyświetlają  sie ani w Canera Raw ani w Photoshopie cs4.Co mozna zrobić

admin 4
2009.12.19 14:17

Przeczytaj post pomimo niskich ocen

cytuj zgłoś moderatorowi

Ocena: 0

Zarchiwizowana dyskusja: "Kropla"


2009.12.19 14:17   gremi72
Witam serdecznie. Jestem początkująca na tym forum jak również pczątkującym otografem amatorem. Posiadam aparat Olympus E520 oraz obiektyw zuiko macro 50mm f2. Fascynują mnie zdjęcia kropel wody a w szczególności odbicia w kroplach wody. Niestety przesiedzialam wiele godzin np. nad stolikiem z dwoma szklanymi blatami, na dole np. kwiatek na górze krople wody, niestety te odbicia kwiatka ktore udalo mi sie zobaczyc golym okiem w obiektywie wygladaly troche inaczej do tego nie moglam poradzic sobie ze zlapaniem ostrosci tego co bylo widac w kropli wody. Probowalam równiez zdjec z kroplami wody na lisciuale nie moglam zlapac wogole zadnego odbicia:/ . czytajac rózne porady brzmi to zawsze tak latwo, podane parametry i cierpliwosc. Dala bym wszystko za wiedze co robie nie tak a bardziej czego nie robie, że takie zdjecia sa dla mnie ogromną trudnościa, a zawzielam sie bardzo ponieważ są to fotografie, ktore mnie fascynują. Czy mogę poprosić o rady, które moze nie przyszly do glowy fotografom, dla ktorych takie zdjecia nie sa tajemnica i moze po  prostu pewne rzeczy dla nich sa zbyt oczywiste zeby o nich pisac a mnie nie przyszly do glowy:) Bede wdzieczna za jakie kolwiek wiadomości. Pozdrawiam . Marta

2010.01.21 12:13   A.Chmiel

Jestem autorem zdjęć prezentowanych w tym temacie. Rzadko tu zaglądam, zatem dopiero teraz zobaczyłem Twoje zapytanie.

Po pierwsze, masz jeden z najlepszych obiektywów macro, jaki został wyprodukowany. Po drugie, robienie zdjęć macro lustrzanką jest trudniejsze niż aparatem kompakowym.

Uważam, że z wielu powodów tak dla początkującego, jak i bardzo zaawansowanego amatora odpowiednio dobrany kompakt jest lepszy nawet od profesjonalnej lustrzanki. Dlaczego? Zapraszam do poczytania mojego tekstu na ten temat na stronie http://naturephotocloseup.eu/main.php?g2_itemId=1007 oraz do obejrzenia niezwykle pouczającej lekcji Marka #Wyszomirskiego na http://www.fototv.pl/wideo/wywiady/marek-wyszomirski-macro.html. Poczytaj artykuł Marka na http://www.fotografia-przyrodnicza.art.pl/porady.php?p=1. Marek i ja uprawiamy przyrodniczą fotografię zbliżeniową kompaktami. Są tam kropelki rosy i obrazy w nich, np. mojego wiejskiego domu. Zobacz jego zdjęcia kropelek (arcydzieła) na:

http://www.fotografia-przyrodnicza.art.pl/galeria.php?autor=35&zdjecie=417 (to i dalsze) robione staruszkiem kompaktem Nikon Coolpix 995 (3,2 MP)+ makrokonwerter Raynox MSN-500. Lustrzanką tego tak się nie zrobi.

Świat zwariował na punkcie megapikseli i wykorzystywania lustrzanek do wszystkiego. My robimy powiększenia wystawowe 30x45 i 40x60 macro z aparatów kompaktowych. Największą zaletą kompaktów jest możliwa do uzyskania większa głębia ostrości, której jest mi przy malutkich obiektach zawsze za mało. Łatwiej te obiekty również znaleźć. Kompakty maja oczywiście swoje wady i ograniczenia, ale tutaj akurat wygrywają.

A teraz do rzeczy. Masz dobrą lustrzankę z niesamowicie dobrym obiektywem. Postaraj się poćwiczyć na małych obiektach w inny sposób niż to robiłaś. Wspaniała pora do ćwiczeń. Poćwicz na soplach lodu i szukaj w nich obrazów graficznych. Łap sopel z dalszej odległości np. 20 cm i zrób zdjęcie tego co w środku. Zejdź do 10 cm (od frontu obiektywu, maksymalna skala odwzorowania 1:2) i zobacz jaka jest różnica. Większego zbliżenia Twoim obiektywem nie zrobisz, chyba że dopniesz jakiś dobry makrokonwerter. Poćwicz technikę na takim nieruchomym modelu używając statywu lub monopodu. Jak złapiesz o co chodzi, poćwicz zdjęcia z ręki. Na wiosnę będziesz fotografować wszystko co małe.

Powodzenia,

Aleksander Chmiel

 


admin 4
2010.08.03 22:51

Przeczytaj post pomimo niskich ocen

cytuj zgłoś moderatorowi

Ocena: 0

Zarchiwizowana dyskusja: "Sprzęt"


2010.08.03 22:51   danonek
Czy takie bądź podobne efekty mogę uzyskać, mając sony a330 i 3,5-5,6/18-55 oraz 4-5,6/55-200? :) Z góry dziękuję za odpowiedź !

2010.08.09 19:49   A.Chmiel
Nie, jeżeli nie podepniesz do korpusu obiektywu macro lub do posiadanych obiektywów konwertera wysokiej jakości. Dłuższa ogniskowa bedzie lepsza. Zdjecia w tym materiale  były zrobione aparatem kompaktowym z bardzo dobrym obiektywem i dołączonym konwerterem Raynox DCR 250.  Kompakt jest do tego typu fotografii tańszy, wygodniejszy i łatwiej uzyskać większą głębię ostrości. Lustrzanka daje lepszą jakość zdjęć pod warunkiem, że obiektyw jest wysokiej jakosci. Optyka przede wszystkim. Korpus jest sprawą drugorzędną.  Więcej na ten temat znajdziesz na mojej stronie naturephotocloseup.eu i w majowym numerze Digital Foto Video 2010 (O świcie na robale). Tam również przykłady zdjęć. Po ćwiczeniach z lustrzanka i obiektywami macro pozostałem przy dobrym kompakcie z makrokonwerterami. Powodzenia, Aleksander Chmiel

Potarganiec 5
2011.01.19 14:04

Przeczytaj post pomimo niskich ocen

cytuj zgłoś moderatorowi

Ocena: 0

Bardzo ciekawy artykuł, jak również wywiad z panem Markem Wyszomirskim. Osobiście do tej pory byłem zdania, że nie może być nic lepszego od lustrzanki a kompakty są dla nowicjuszy, a tu proszę pełne zaskoczenie. Świetne zdjęcia pana Aleksandra, super zdjęcia pana Marka i to jeszcze przy minimalnych nakładach finansowych, bez statywu, specjalnych lamp etc. każdy ma swoje sposoby na osiągnięcie wytyczonego celu. Dziękuję za inspirację i pozdrawiam.

sagitta 3
2011.04.13 03:39

Przeczytaj post pomimo niskich ocen

cytuj zgłoś moderatorowi

Ocena: 0

Żeby móc robić takie zdjęcią jaki muszę dobrać obiektyw do Nikona D90? Mam obiektyw kitowy 18-105 mm f/3.5–5.6G, może do tego coś w stylu DCR250? Wolałabym kupić jakiś obiektyw a przedział cenowy byłby ok 1500zł. ale nie wiem czy za te pieniądze dostanę coś dobrego.
Byłabym wdzięczna za odpowiedź. :)

andrzejkpt 3
2011.05.31 18:28

Przeczytaj post pomimo niskich ocen

cytuj zgłoś moderatorowi

Ocena: 0

Dopiero dzisiaj znalazłem tę stronę. Mam pierwszą cyfrówkę i bezskutecznie poszukiwałem literatury na temat aparatów cyfrowych w bibliotekach. Przyznam się, że najbardziej odpowiadały mi aparaty bez żadnej automatyki. Przez przypadek "wygooglałem" szeroki kadr.
To mój pierwszy rozdział i jestem zachwycony. Ciekawy jestem, czy swoim Kodakiem Z650 coś osiągnę. Może trzeba będzie znów docisąć pasa i dokupić coś niecoś. Zaczynamy ćwiczyć. Dziękuję za porady.

Gość Evv
2011.07.11 09:23 IP: ***.37.23.43

Przeczytaj post pomimo niskich ocen

cytuj zgłoś moderatorowi

Ocena: 0

Ja bardzo lubię makrofotografię, a szczególnie lubie fotografować krople. Jednak mam aparat Nikon S1000pj (nie wybierałam go, po prostu dostałam). Mógłby mi ktoś odpowiedzieć czy ten aparat nadaje się do makrofotografii lub jakie akcesoria trzeba do niego dokupić? Będe bardzo wdzięczna za odpowiedź.

ciasteczkowa1 3
2011.10.17 16:50

Przeczytaj post pomimo niskich ocen

cytuj zgłoś moderatorowi

Ocena: 0

ja mam niestety tylko kompakcik i to nie jakis najlepszy  wiec mam male mozliwosci  ale jestm zadowolona.

Gość

Obserwuj ten temat: Przez RSS

Dodaj swój post

Ponieważ nie jesteś zalogowany, obok Twojego postu pojawi się również adres IP. Jeśli jest to Twój pierwszy post, będzie musiał zostać zaakceptowany przez moderatora.

Zobacz regulamin serwisu

Created by Endorfine / Babilon Inc.

Nikon